Sơn dễ trầy xước: Nguyên nhân và cách xử lý đúng
Sơn dễ trầy xước là lỗi kỹ thuật cần được chẩn đoán theo đúng biểu hiện trên bề mặt, vị trí phát sinh và từng lớp trong quy trình sơn. Màng sơn mất liên kết khi cào nhẹ. Nếu chỉ phủ thêm sơn mà chưa xác định nguyên nhân, lỗi có thể xuất hiện lại hoặc làm hỏng sâu hơn các lớp bên dưới.

Hình minh họa dấu hiệu của lỗi sơn dễ trầy xước trên bề mặt sơn gỗ.
Cách nhận biết sơn dễ trầy xước
Quan sát dưới ánh sáng xiên, sau đó kiểm tra bằng mắt và tay tại vùng lỗi. Đối chiếu với tấm mẫu cùng loại nền để phân biệt lỗi này với các hiện tượng có biểu hiện gần giống.
- Vết cào xuất hiện với lực nhẹ
- màng có thể bị xước trắng hoặc lộ lớp dưới
- bề mặt chưa đạt độ cứng sử dụng
Nguyên nhân gây sơn dễ trầy xước
Các nguyên nhân dưới đây được sắp theo nhóm thường gặp tại xưởng. Một sản phẩm có thể đồng thời gặp nhiều hơn một nguyên nhân.
- Màng chưa đóng rắn
- tỷ lệ pha sai
- lớp quá dày
- bề mặt chỉ khô mặt
- đóng gói/lắp ráp quá sớm
Cách xử lý sơn dễ trầy xước đúng tại xưởng
Luôn thử trên một vùng nhỏ hoặc tấm mẫu trước. Chỉ xử lý cơ học khi màng sơn đã đạt độ khô và độ cứng phù hợp.
- Dừng sử dụng và cho thêm thời gian đóng rắn
- thử độ cứng ở vùng khuất
- nếu không cải thiện, chà/loại bỏ lớp mềm và thi công lại đúng tỷ lệ
- chỉ đánh bóng khi màng đủ cứng
Cách phòng tránh sơn dễ trầy xước
- Kiểm soát tỷ lệ và thời gian sử dụng hỗn hợp
- phun đúng độ dày
- quy định thời gian chờ trước lắp ráp/đóng gói
- dùng tấm kiểm tra cùng ca
Điểm kiểm soát quan trọng: Kiểm soát tỷ lệ và thời gian sử dụng hỗn hợp. Nên ghi thành tiêu chuẩn thao tác để các ca sản xuất thực hiện giống nhau.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi này có thể xử lý cục bộ không?
Có thể nếu vùng lỗi nhỏ, lớp bên dưới vẫn ổn định và có thể tạo vùng chuyển tiếp không nhìn thấy. Với mặt lớn, màu trong hoặc độ bóng cao, nên làm thử trước vì vết nối dễ lộ dưới ánh sáng xiên.
Khi nào phải loại bỏ lớp sơn và làm lại?
Cần làm lại đến lớp ổn định khi lỗi nằm sâu, màng còn mềm, bám dính kém, tiếp tục biến đổi sau khi chờ khô hoặc tái xuất hiện ngay trên vùng vừa sửa.
Làm sao biết đã xử lý đúng nguyên nhân?
Tấm thử phải hết đúng biểu hiện nêu ở phần nhận biết, khô và bám chắc, đồng thời giữ ổn định sau thời gian chờ. Chỉ khi đó mới áp dụng quy trình đã điều chỉnh cho sản phẩm thật.
