Sơn bị mắt cá: Nguyên nhân và cách xử lý đúng
Sơn bị mắt cá là lỗi kỹ thuật cần được chẩn đoán theo đúng biểu hiện trên bề mặt, vị trí phát sinh và từng lớp trong quy trình sơn. Các hố tròn tách sơn, lộ nền ở giữa. Nếu chỉ phủ thêm sơn mà chưa xác định nguyên nhân, lỗi có thể xuất hiện lại hoặc làm hỏng sâu hơn các lớp bên dưới.

Hình minh họa dấu hiệu của lỗi sơn bị mắt cá trên bề mặt sơn gỗ.
Cách nhận biết sơn bị mắt cá
Quan sát dưới ánh sáng xiên, sau đó kiểm tra bằng mắt và tay tại vùng lỗi. Đối chiếu với tấm mẫu cùng loại nền để phân biệt lỗi này với các hiện tượng có biểu hiện gần giống.
- Hố tròn có đáy lộ nền và viền sơn dồn cao
- sơn tách ngay sau khi phun
- thường xuất hiện từng cụm tại vùng nhiễm bẩn
Nguyên nhân gây sơn bị mắt cá
Các nguyên nhân dưới đây được sắp theo nhóm thường gặp tại xưởng. Một sản phẩm có thể đồng thời gặp nhiều hơn một nguyên nhân.
- Dầu, silicone, sáp hoặc chất đánh bóng trên nền
- dầu/nước từ đường khí
- tay bẩn chạm bề mặt
- dụng cụ lau nhiễm chất tách
Cách xử lý sơn bị mắt cá đúng tại xưởng
Luôn thử trên một vùng nhỏ hoặc tấm mẫu trước. Chỉ xử lý cơ học khi màng sơn đã đạt độ khô và độ cứng phù hợp.
- Dừng phun ngay
- không cố phủ dày để lấp
- khi khô loại bỏ vùng tách đến nền sạch
- khử bẩn bằng quy trình phù hợp
- kiểm tra đường khí và phun thử trước khi làm lại
Cách phòng tránh sơn bị mắt cá
- Tách dụng cụ có silicone/sáp khỏi khu sơn
- dùng găng sạch
- bảo dưỡng bẫy nước-dầu
- không dùng giẻ đã lau chất đánh bóng
Điểm kiểm soát quan trọng: Tách dụng cụ có silicone/sáp khỏi khu sơn. Nên ghi thành tiêu chuẩn thao tác để các ca sản xuất thực hiện giống nhau.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi này có thể xử lý cục bộ không?
Có thể nếu vùng lỗi nhỏ, lớp bên dưới vẫn ổn định và có thể tạo vùng chuyển tiếp không nhìn thấy. Với mặt lớn, màu trong hoặc độ bóng cao, nên làm thử trước vì vết nối dễ lộ dưới ánh sáng xiên.
Khi nào phải loại bỏ lớp sơn và làm lại?
Cần làm lại đến lớp ổn định khi lỗi nằm sâu, màng còn mềm, bám dính kém, tiếp tục biến đổi sau khi chờ khô hoặc tái xuất hiện ngay trên vùng vừa sửa.
Làm sao biết đã xử lý đúng nguyên nhân?
Tấm thử phải hết đúng biểu hiện nêu ở phần nhận biết, khô và bám chắc, đồng thời giữ ổn định sau thời gian chờ. Chỉ khi đó mới áp dụng quy trình đã điều chỉnh cho sản phẩm thật.
