Độ bóng không đều – Nguyên nhân và cách xử lý đúng
Độ bóng không đều: Nguyên nhân và cách xử lý đúng
Độ bóng không đều là lỗi kỹ thuật cần được chẩn đoán theo đúng biểu hiện trên bề mặt, vị trí phát sinh và từng lớp trong quy trình sơn. Bề mặt có vùng bóng và vùng mờ xen kẽ. Nếu chỉ phủ thêm sơn mà chưa xác định nguyên nhân, lỗi có thể xuất hiện lại hoặc làm hỏng sâu hơn các lớp bên dưới.
Hình minh họa dấu hiệu của lỗi độ bóng không đều trên bề mặt sơn gỗ.
Cách nhận biết độ bóng không đều
Quan sát dưới ánh sáng xiên, sau đó kiểm tra bằng mắt và tay tại vùng lỗi. Đối chiếu với tấm mẫu cùng loại nền để phân biệt lỗi này với các hiện tượng có biểu hiện gần giống.
- Các mảng bóng/mờ thay đổi theo góc nhìn
- vệt thường theo đường phun hoặc vùng hút nền
- lau sạch vẫn không hết
Nguyên nhân gây độ bóng không đều
Các nguyên nhân dưới đây được sắp theo nhóm thường gặp tại xưởng. Một sản phẩm có thể đồng thời gặp nhiều hơn một nguyên nhân.
- Độ dày không đều
- khuấy vật liệu chưa đồng nhất
- nền hút khác nhau
- vùng khô nhanh/chậm khác nhau
Cách xử lý độ bóng không đều đúng tại xưởng
Luôn thử trên một vùng nhỏ hoặc tấm mẫu trước. Chỉ xử lý cơ học khi màng sơn đã đạt độ khô và độ cứng phù hợp.
- Đợi khô hoàn toàn
- đo/so dưới cùng ánh sáng
- chà mờ đều cả mặt liên quan
- khuấy lại, chuẩn hóa súng và phủ trọn mặt bằng lớp mỏng đều
Cách phòng tránh độ bóng không đều
- Khuấy trước và trong ca
- xử lý nền đồng đều
- giữ chồng súng/tốc độ cố định
- không sửa vá từng đốm trên mặt bóng lớn
Điểm kiểm soát quan trọng: Khuấy trước và trong ca. Nên ghi thành tiêu chuẩn thao tác để các ca sản xuất thực hiện giống nhau.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi này có thể xử lý cục bộ không?
Có thể nếu vùng lỗi nhỏ, lớp bên dưới vẫn ổn định và có thể tạo vùng chuyển tiếp không nhìn thấy. Với mặt lớn, màu trong hoặc độ bóng cao, nên làm thử trước vì vết nối dễ lộ dưới ánh sáng xiên.
Khi nào phải loại bỏ lớp sơn và làm lại?
Cần làm lại đến lớp ổn định khi lỗi nằm sâu, màng còn mềm, bám dính kém, tiếp tục biến đổi sau khi chờ khô hoặc tái xuất hiện ngay trên vùng vừa sửa.
Làm sao biết đã xử lý đúng nguyên nhân?
Tấm thử phải hết đúng biểu hiện nêu ở phần nhận biết, khô và bám chắc, đồng thời giữ ổn định sau thời gian chờ. Chỉ khi đó mới áp dụng quy trình đã điều chỉnh cho sản phẩm thật.