Bụi sơn bám bề mặt: Nguyên nhân và cách xử lý đúng
Bụi sơn bám bề mặt là lỗi kỹ thuật cần được chẩn đoán theo đúng biểu hiện trên bề mặt, vị trí phát sinh và từng lớp trong quy trình sơn. Hạt bụi li ti mắc trong màng sơn. Nếu chỉ phủ thêm sơn mà chưa xác định nguyên nhân, lỗi có thể xuất hiện lại hoặc làm hỏng sâu hơn các lớp bên dưới.

Hình minh họa dấu hiệu của lỗi bụi sơn bám bề mặt trên bề mặt sơn gỗ.
Cách nhận biết bụi sơn bám bề mặt
Quan sát dưới ánh sáng xiên, sau đó kiểm tra bằng mắt và tay tại vùng lỗi. Đối chiếu với tấm mẫu cùng loại nền để phân biệt lỗi này với các hiện tượng có biểu hiện gần giống.
- Hạt nổi rời rạc có thể nhìn dưới ánh sáng xiên
- sờ thấy cộm nhưng màng quanh hạt vẫn phẳng
- hạt có thể là bụi gỗ, xơ vải hoặc bụi sơn khô
Nguyên nhân gây bụi sơn bám bề mặt
Các nguyên nhân dưới đây được sắp theo nhóm thường gặp tại xưởng. Một sản phẩm có thể đồng thời gặp nhiều hơn một nguyên nhân.
- Buồng phun và sản phẩm chưa sạch
- bụi nhám còn trong khe
- quần áo hoặc khí nén mang bụi
- sương sơn khô quay lại bề mặt
Cách xử lý bụi sơn bám bề mặt đúng tại xưởng
Luôn thử trên một vùng nhỏ hoặc tấm mẫu trước. Chỉ xử lý cơ học khi màng sơn đã đạt độ khô và độ cứng phù hợp.
- Đợi sơn cứng
- cạo/chà phẳng từng hạt mà không thủng màng
- làm sạch bằng khí đã lọc và khăn phù hợp
- phun lại lớp mỏng hoặc đánh bóng nếu hạt rất nhẹ
Cách phòng tránh bụi sơn bám bề mặt
- Vệ sinh từ trên xuống trước ca
- hút bụi khe và mặt sau
- lọc khí cấp
- dùng trang phục ít xơ
- tách khu chà nhám khỏi khu phun
Điểm kiểm soát quan trọng: Vệ sinh từ trên xuống trước ca. Nên ghi thành tiêu chuẩn thao tác để các ca sản xuất thực hiện giống nhau.
Câu hỏi thường gặp
Lỗi này có thể xử lý cục bộ không?
Có thể nếu vùng lỗi nhỏ, lớp bên dưới vẫn ổn định và có thể tạo vùng chuyển tiếp không nhìn thấy. Với mặt lớn, màu trong hoặc độ bóng cao, nên làm thử trước vì vết nối dễ lộ dưới ánh sáng xiên.
Khi nào phải loại bỏ lớp sơn và làm lại?
Cần làm lại đến lớp ổn định khi lỗi nằm sâu, màng còn mềm, bám dính kém, tiếp tục biến đổi sau khi chờ khô hoặc tái xuất hiện ngay trên vùng vừa sửa.
Làm sao biết đã xử lý đúng nguyên nhân?
Tấm thử phải hết đúng biểu hiện nêu ở phần nhận biết, khô và bám chắc, đồng thời giữ ổn định sau thời gian chờ. Chỉ khi đó mới áp dụng quy trình đã điều chỉnh cho sản phẩm thật.
